Cuối tuần này cả nhóm rủ nhau đi cắm trại, rồi bạn đứng giữa cửa hàng với cả chục mẫu lều khác nhau. Nhãn dán ghi “3 người”, “2 lớp”, “chống nước 3000mm”. Nhìn thì cái nào cũng có vẻ ổn. Vậy cái nào mới thật sự hợp với chuyến đi của bạn? Chúng tôi đã dựng lều ngoài trời hàng chục lần, từ bãi cát Vũng Tàu đến đồi cỏ Mộc Châu. Rút ra một điều khá đơn giản: một chiếc lều tốt cần đủ chỗ cho số người thực sự đi, đủ lớp để đối phó thời tiết và chống được mưa gió đúng ở nơi bạn định đến.
Với phần lớn chuyến đi cuối tuần ở Việt Nam, lều 2 lớp cho 2 đến 3 người là lựa chọn an toàn nhất. Lều không quá nặng để khiêng đi bộ. Không quá nóng khi ngủ. Và đủ kín để trụ qua một cơn mưa rào bất chợt giữa đêm. Nếu bạn mới bắt đầu, đây là điểm xuất phát hợp lý nhất.
Vì sao số lớp lều quyết định trải nghiệm qua đêm
Số lớp là thứ bạn cảm nhận rõ nhất khi nằm trong lều lúc nửa đêm. Mỗi lớp là một tầng vải ngăn bạn với thế giới bên ngoài. Lớp trong thường là lưới hoặc vải thoáng khí. Lớp ngoài, dân trong nghề hay gọi là fly, là tấm phủ chống mưa gió.
Lều 1 lớp nhẹ và gọn, nhưng hơi nước từ người ngủ không có đường thoát. Nó bám lên vách rồi đọng thành sương. Chúng tôi từng gặp cảnh sáng ra ướt cả túi ngủ vì chiếc lều 1 lớp, nhất là vào mùa mưa ở miền Bắc. Vì vậy chúng tôi không khuyên người mới mua loại này cho chuyến đi qua đêm.
Lều 2 lớp giải quyết khá ổn chuyện này. Lớp lưới bên trong cho không khí lưu thông. Lớp fly bên ngoài giữ bạn khỏi gió và mưa. Cấu trúc đó cân bằng giữa thông thoáng và giữ ấm, nên hợp với hầu hết địa hình từ đồi thấp đến bãi trống.
Lều 3 lớp dày hơn và giữ nhiệt tốt hơn. Nó hữu ích khi bạn leo núi cao, hoặc cắm trại ở Mộc Châu, Đà Lạt vào mùa đông. Đổi lại, lều nặng hơn và giá cao hơn. Đừng mua chỉ vì nghe “ấm hơn”. Hãy tự hỏi chuyến đi của mình có thật sự cần không, rồi mới quyết định.
Số người ghi trên tem: đừng chọn lều vừa đúng số người
Đây là sai lầm người mới hay mắc nhất. Nhà sản xuất ghi “3 người”, nhưng con số đó thường tính theo việc ba người nằm sát nhau, không kèm đồ đạc nào. Thực tế, một chiếc lều ghi 3 người thường chỉ thoải mái cho 2 người, cộng thêm balo và vài món đồ ướt.
Khi chọn, hãy cộng thêm chỗ cho balo, đôi giày leo núi và túi đồ ẩm để ở góc lều. Thiếu khoảng này, đồ của bạn phải để ngoài trời. Sáng hôm sau chúng ướt sũng vì sương, và cả ngày tiếp theo bạn phải mang một đống đồ ẩm trên lưng.
Nếu đi nhóm 4 người, đừng ghép hai lều nhỏ lại. Hãy chọn một lều 4 đến 5 người thay vì hai lều 2 người. Lều lớn chỉ cần dựng một lần, và khi gió hay mưa kéo đến, bạn chỉ phải đối phó với một khung duy nhất. Hai khung rời nhau dễ bị xô lệch hơn nhiều.
Khả năng chống mưa gió nên nhìn vào đâu
Phần lớn người mua lều nhìn ngay vào con số chống thấm, chẳng hạn 3000mm. Con số này cho biết cột nước cao bao nhiêu thì vải bắt đầu thấm. Số càng lớn càng khó ướt. Với mưa rào mùa hè, mức từ 3000mm trở lên đủ dùng cho đa số chuyến đi.
Tuy vậy, thông số trên vải chưa kể hết câu chuyện. Đường may mới là nơi nước hay lọt qua nhất. Hãy tìm lều có băng keo kín mối may, dân dã gọi là seam tape, cùng với đáy chống thấm. Đáy lều luôn tiếp xúc với đất ẩm. Một chiếc lều đẹp nhưng đáy mỏng vẫn có thể ngập nước khi mưa to kéo dài cả đêm.
Về khung, nếu bạn cắm lều ở bãi trống ven biển, khung nhôm chịu gió tốt hơn nhiều so với khung sợi thủy tinh. Sợi thủy tinh nhẹ và rẻ hơn, nhưng dễ gãy khi gió giật mạnh. Mà ven biển gió giật về đêm là chuyện thường gặp.
So sánh các loại lều phổ biến khi cắm trại Việt Nam
Bảng dưới đây tóm tắt những lựa chọn thường thấy trên thị trường. Hãy xem nó là điểm tham chiếu ban đầu, vì mỗi hãng có thông số hơi khác nhau. Trước khi quyết định, đối chiếu lại với tem sản phẩm.
| Loại lều | Số lớp | Số người | Khả năng chống mưa | Phù hợp địa điểm |
|---|---|---|---|---|
| Lều dã ngoại siêu nhẹ | 1 lớp | 1-2 người | Thấp, dễ đọng sương | Trekking ngắn, đường mòn khô ráo |
| Lều dã ngoại 2 lớp | 2 lớp | 2-3 người | Tốt | Cuối tuần quanh Hà Nội, Sài Gòn, đồi thấp |
| Lều gia đình | 2 lớp | 4-6 người | Tốt, nặng khi dựng | Khu cắm trại có xe đưa tới |
| Lều 3 lớp chuyên dụng | 3 lớp | 2-3 người | Rất tốt, giữ nhiệt | Đà Lạt, Mộc Châu mùa đông, leo núi cao |
Lều gia đình 4 đến 6 người rộng rãi, nhưng cần hai người để dựng cho gọn. Một mình dựng lều lớn giữa gió thường rất mệt. Nếu nhóm đi ít người, hãy tính trước chuyện này để khỏi phải nhờ người lạ phụ lúc trời đã tối.
Chọn lều theo địa điểm cắm trại
Cùng một chiếc lều, dùng ở bãi biển và trên đồi là hai câu chuyện khác nhau. Ở ven biển Vũng Tàu hay Phú Quốc, gió thổi liên tục và có lúc rất mạnh. Hãy ưu tiên lều có khung chắc và bộ cọc neo tốt. Đừng cắm sát mép nước, vì sóng và gió đêm có thể kéo đến bất ngờ.
Trên đồi cao như Đà Lạt hay Mộc Châu, sương đọng là nỗi lo lớn nhất. Lều 2 hoặc 3 lớp giúp bạn tránh cảnh thức dậy trong ẩm ướt. Đêm Mộc Châu xuống rất lạnh, nhưng một chiếc lều thoáng khí vẫn giúp bạn không ngột ngạt khi đóng kín cửa vì sợ gió lùa. Nếu đường lên đồi trơn trượt, hãy xem thêm cách chọn giày leo núi cho trekking và hiking để đi lại an toàn hơn.
Còn nếu chỉ cắm trại gần Hà Nội hay Sài Gòn qua một đêm, một chiếc lều 2 lớp là đủ. Không cần loại chuyên dụng đắt tiền. Điều quan trọng hơn là chọn chỗ đất bằng, khuất gió và cách xa các khe nước.
Mẹo kiểm tra lều trước khi mua và trước chuyến đi
Đừng đến ngày đi mới lần đầu dựng lều. Hãy dựng thử ở nhà ít nhất một lần để quen cấu trúc khung và thứ tự luồn cọc. Làm vậy, giữa rừng khi trời tối dần, bạn vẫn xử lý được mà không loay hoay với tờ hướng dẫn in mờ.
Trước chuyến đi, kiểm tra khóa kéo, cọc và dây căng. Khóa kéo hỏng giữa đêm rất phiền toái. Mang theo bộ vá lều đơn giản, vài miếng băng keo vải và một đoạn dây dự phòng là đủ. Những thứ nhỏ này thường cứu cả chuyến đi.
Khi chọn chỗ đặt lều, tránh xa nhánh cây khô có thể gãy khi gió lớn. Đây là bài học thực tế của chúng tôi. Có lần một nhánh khô rơi trúng mái lều lúc nửa đêm. May là không ai bị thương, nhưng cả nhóm thức trắng để sửa lại khung.
Sai lầm thường gặp khi chọn lều cho người mới
Sai lầm đầu tiên là chọn lều siêu nhẹ cho chuyến cắm trại ven biển nhiều gió. Lều siêu nhẹ dùng vải mỏng và khung yếu. Gió biển có thể làm nó xẹp hoặc xô lệch. Nhẹ là ưu điểm khi leo núi, nhưng ven biển nên ưu tiên độ chắc chắn.
Sai lầm thứ hai là bỏ qua lớp fly, chỉ mua lều lưới cho thoáng. Lều lưới rất mát, nhưng chỉ cần mưa tạt xiên là bạn ướt ngay. Lều không có fly chỉ thật sự phù hợp những đêm trời quang hẳn, mà điều đó hiếm khi chắc chắn khi đi xa.
Sai lầm thứ ba là mua lều quá nặng cho trekking đường dài. Chiếc lều nặng khoảng 4 kg nghe chẳng bao nhiêu. Nhưng sau vài giờ đi bộ lên dốc, bạn sẽ cảm nhận rất rõ từng gam trên vai.
Chi phí tham khảo khi mua lều cắm trại tại Việt Nam
Giá lều phụ thuộc nhiều vào thương hiệu, chất liệu và số lớp. Dưới đây là khoảng giá tham khảo, nhưng bạn nên kiểm tra lại trước khi mua vì giá thay đổi theo thời điểm.
- Lều 2 người cơ bản: khoảng 600.000 đến 1.200.000 đồng, hợp các chuyến cuối tuần ngắn ngày.
- Lều 2 lớp chống mưa tốt cho 3 đến 4 người: khoảng 1.500.000 đến 3.000.000 đồng.
Mua đúng nhu cầu thường tiết kiệm hơn là mua lều “đa năng” quá cỡ. Chiếc lều đắt tiền nhưng không bao giờ dựng ở độ cao hay nơi gió lớn thì thật lãng phí. Ngược lại, mua quá rẻ mà thiếu fly thì nhiều khả năng bạn sẽ phải mua lại sau một trận mưa.
Phụ kiện giúp lều hoạt động tốt khi trời mưa gió
Tấm lót đáy, gọi là footprint, là phụ kiện bị bỏ qua nhiều nhất. Nó đặt dưới đáy lều để chống ẩm và chống rách khi cắm trên sỏi hoặc cỏ gai. Giá không cao, nhưng có thể giúp cả chiếc lều không hỏng sớm.
Khi đặt lều trên nền đất mềm, hãy thay cọc chắc hơn và thêm dây căng. Đất mềm giữ cọc kém, gió đêm dễ làm lều lỏng và nghiêng. Có khi chỉ cần siết lại dây sau nửa đêm là đủ, nhưng đừng đợi đến khi gió đã lớn mới loay hoay.
Cuối cùng, túi chống nước cho đồ ngủ và giày là thứ nên mang theo. Lều kín đến đâu thì sương và hơi ẩm vẫn len vào được. Một chiếc túi kín giữ đồ khô ráo cả đêm, sáng ra bạn đỡ phải phơi đồ giữa sương lạnh.
Câu hỏi thường gặp
Lều 2 lớp có đủ cho mùa mưa miền Bắc không?
Có, miễn là chọn lều có fly chống thấm tốt và đường may được băng keo kín. Mùa mưa miền Bắc ẩm và kéo dài nhiều ngày. Hãy ưu tiên lều có lớp fly kéo sát đất. Đừng để lớp lưới tiếp xúc trực tiếp với mưa, vì đó là chỗ nước lọt vào đầu tiên.
Nên chọn lều 2 người hay 3 người cho chuyến đi đôi?
Nếu đi đôi mà mang nhiều đồ, hãy chọn lều 3 người. Lều 2 người sẽ rất chật khi bạn để thêm balo và giày. Lều 3 người cho hai người nằm thoải mái và có chỗ để đồ, dễ chịu hơn nhiều suốt chuyến đi.
Lều có cần mua tấm lót đáy riêng không?
Nên mua. Tấm lót đáy giúp chống ẩm và bảo vệ đáy lều khỏi rách khi kéo trên mặt đất gồ ghề. Nếu ngân sách hạn chế, có thể dùng tấm bạt mỏng cắt đúng kích thước. Chỉ nhớ để nó nằm gọn dưới đáy, không nhô ra ngoài, vì phần nhô ra sẽ hứng nước mưa chảy vào giữa lều.
Lều dã ngoại có chống được gió mạnh ven biển không?
Với gió nhẹ đến vừa thì được, nhưng gió mạnh ven biển là thử thách lớn. Hãy chọn lều có khung nhôm, cọc neo chắc và dây căng đầy đủ. Đặt lều ở chỗ khuất gió tự nhiên, chẳng hạn sau một cồn cát, và tránh cắm sát mép biển. Nếu dự báo có gió giật mạnh, dời chuyến đi là khôn ngoan hơn cả. Bạn có thể tham khảo thêm khu cắm trại đẹp nhất Việt Nam nên thử một lần để chọn địa điểm an toàn hơn. Nếu đang tính chuyến đi xa hơn, đi phượt cần chuẩn bị những gì cho người mới cũng là bài nên đọc qua.
